Malatya Kayısısı İçin Alarm: Üretimde Sürdürülebilirlik Tehlikede
Bilsam tarafından hazırlanan 'Malatya Kayısısı Gelecek Stratejileri Raporu', artan ilkbahar geç donu, küresel rekabet ve üretim istikrarsızlığına dikkat çekerek sektör için 2035 perspektifli bir dönüşüm çağrısı yaptı.
Malatya Detay: Malatya’nın en önemli tarımsal ürünü olan Malatya kayısısı, son yıllarda artan iklim riskleri ve küresel rekabet baskısıyla zorlu bir süreçten geçiyor. BİLSAM Basın Ofisi tarafından yapılan açıklamada, dünya kuru kayısı üretiminde dengelerin değiştiği ve Türkiye’nin payının giderek azaldığına dikkat çekildi.
Dünya Kayısı Sektöründe Dengeler Değişiyor
Açıklamada, dünya kayısı piyasasında yeni aktörlerin ortaya çıktığı, üretim ve ihracat dengelerinin yeniden şekillendiği vurgulandı. Türkiye’nin ve özellikle Malatya’nın dünya kuru kayısı ihracatındaki güçlü konumunun risk altında olduğu belirtildi. Öte yandan, üreticilerin artan maliyetler ve pazar dalgalanmaları nedeniyle ciddi ekonomik baskı altında olduğu ifade edildi.
İlkbahar Geç Donları Üretimi Zorluyor
Son yıllarda daha sık ve daha şiddetli yaşanan ilkbahar geç donu olaylarının Malatya kayısı tarımını kırılgan hale getirdiği kaydedildi. 2004, 2010, 2014, 2020 ve 2025 yıllarında yaşanan don afetlerinin üretimde büyük kayıplara yol açtığı hatırlatıldı.
Don sonrası oluşan aşırı arz ve fiyat dalgalanmalarının, üretim planlamasını neredeyse imkânsız hale getirdiği belirtilirken, bu durumun birçok üreticiyi kayısı üretiminden uzaklaştırdığı vurgulandı. Son 60 yılda her on yılda bir %100-200 oranında artan üretimin, son 15 yıldır artış göstermemesi dikkat çekici bir veri olarak paylaşıldı.
“Mevcut Model Sürdürülebilir Değil”
BİLSAM tarafından hazırlanan ve 14 kişilik uzman bir ekip ile ilgili kurumların katkısıyla oluşturulan Malatya Kayısısı Gelecek Stratejileri Raporu, yalnızca bir temenni metni değil; uygulamaya dönük bir politika belgesi olma iddiası taşıyor. Raporda, sektörün mevcut üretim ve yönetim modeliyle sürdürülebilirliğinin mümkün olmadığı belirtilerek, bilim temelli, iklim duyarlı ve katma değer odaklı üretim modeline geçiş çağrısı yapıldı.
2035 Perspektifi: 5 Stratejik Amaç
Rapor kapsamında 2035 vizyonu çerçevesinde şu 5 temel stratejik amaç belirlendi:
1. Don riskini yönetilebilir bir üretim parametresine dönüştürmek
2. Arz ve gelir istikrarını sağlamak
3. Kalite ve katma değer odaklı üretime geçmek
4. Kurumsal kapasite ve koordinasyonu güçlendirmek
5. Malatya kayısısının küresel rekabet gücü ve marka değerini korumak
Bu hedeflerin hayata geçirilmesi için ayrıca 26 stratejik hedef ve 16 somut eylem planı oluşturuldu.
Karar Vericilere Açık Çağrı
Raporda, Malatya kayısısı için stratejik dönüşümün ertelenemez bir zorunluluk olduğu vurgulandı. Sektörün ancak ortak akıl ve kurumsal iş birliğiyle güçlendirilebileceği ifade edilerek, tüm paydaşlara “topyekûn mücadele” çağrısı yapıldı.
BİLSAM, yayımladığı 20’nci araştırma raporunun karar alıcılar ve üreticiler için yol gösterici olmasını temenni ederek katkı sunan kişi ve kurumlara teşekkür etti.
Bakmadan Geçme
