GIDA TAKVİYELERİ NE ZAMAN DESTEK, NE ZAMAN GEREKSİZ
Meral ASLAN
GIDA TAKVİYELERİ NE ZAMAN DESTEK, NE ZAMAN GEREKSİZ?
Son yıllarda sağlığını korumak isteyen hemen herkesin yolu bir noktada gıda takviyeleriyle kesişiyor.
Bir kapsül, bir damla, bir tablet , bir iğne, bazen damar yolu..
Kimi enerji için, kimi bağışıklık için, kimi de sadece “iyi gelsin diye”.
Ama asıl soruyu yeterince sormuyoruz:
Bu takviye bana gerçekten lazım mı?
Yoksa bedenim benden bambaşka bir şey mi istiyor?
Takviye Bir İhtiyacın Yerine Geçmez, Onu Destekler
Bilim bu konuda nettir:
Gıda takviyeleri ilaç değildir.
Hastalık tedavi etmez, mucize oluşturmazlar.
Ancak doğru yerde, doğru zamanda ve doğru kişide kullanıldıklarında bedenin dengesini ve bağışıklığını destekleyebilirler.
Buradaki anahtar kelime dengedir.
Beden, biyolojik olarak sürekli bir denge hâlini korumaya çalışır.
Bir vitamin ya da mineralin eksikliği bu dengeyi bozar; fazlalığı da aynı şekilde dengeyi sarsar.
“Doğal Olan Zararsızdır” Düşüncesi Bilimle Uyuşmaz
En sık yapılan hatalardan biri şudur:
“Bitkisel”, “doğal”, “vitamin” kelimeleri otomatik olarak güvenli sanılır.
Oysa biyolojide doğal olan her şey masum değildir.
Doğada da doz vardır, sınır vardır, zamanlama vardır.
Tıp ve toksikolojinin öncülerinden Paracelsus bu gerçeği yüzyıllar önce şöyle ifade etmiştir:
“Her madde zehirdir; zehir olmayan hiçbir madde yoktur.
Doz, bir maddenin zehir mi yoksa şifa mı olduğunu belirler.”
(Paracelsus)
Yani başka bir ifadeyle:
Doz, şifayı da belirler; öldürücülüğü de.
Yüksek dozda alınan takviyeler;
• karaciğeri ve böbrekleri zorlayabilir,
• sinir sistemini gereksiz yere uyarabilir,
• hormon dengesini bozabilir
• ve kullanılan ilaçlarla etkileşime girebilir.
İyi niyetle başlanan bir destek, fark edilmeden bedensel bir yüke dönüşebilir.
Bu yüzden bilinçli kullanım çok önemlidir.
Peki Ne Zaman Destektir?
Bilimsel olarak takviye kullanımının anlamlı olduğu durumlar vardır.
Doktor, sağlık profesyonelleri ya da uzman önerisiyle;
• Laboratuvar testleriyle kanda gösterilmiş vitamin–mineral eksikliklerinde,
• emilim bozukluklarında,
• yoğun stres ve kronik yorgunluk dönemlerinde,
• hamilelik, emzirme ve ileri yaşta,
• kronik hastalıklarda,
• tek tip ya da yetersiz beslenme durumlarında…
Bu koşullarda takviye, bedenin gerçek ihtiyacına cevap veren bir destek olur.
Burada temel ilke şudur:
Kan tahlilleriyle ihtiyaç belirlenmeli, ardından gıda takviyesi planlanmalıdır.
Ne Zaman Gereksizdir?
Eğer;
• beslenme düzenliyse,
• uyku yeterliyse,
• günlük hareket varsa,
• stres yönetilebiliyorsa
• ve laboratuvar değerleri normalse…
Sırf “iyi gelir” ya da “herkes kullanıyor” düşüncesiyle alınan takviyeler çoğu zaman gereksizdir. Bedenin doğal olarak ürettiği hücre içi antioksidanları baskılayabilir.
Bazen sağlık şikayetleriniz bedenin çok net bir mesajı olabilir.
“Bana vitamin değil, ritim lazım.”
Asıl İhtiyacımız Ne?
Günümüz insanı çoğu zaman vitamin eksikliğinden değil;
• uykusuzluktan,
• sürekli stresten,
• hızlı ve düzensiz yaşamdan,
• doğadan kopukluktan
• ve kendine yabancılaşmaktan yoruluyor.
Bu yorgunluk gıda takviyesi ile değil, dengeyle onarılır.
Beden; düzenli uyku, gerçek gıda, sakinleşen bir zihin ve ritimli bir yaşam bulduğunda
çoğu zaman takviyeye bile ihtiyaç duymaz.
Kısacası;
Gıda takviyeleri ne düşman ne de mucizedir.
Onlar, doğru zamanda ve bilinçle kullanıldığında bedenin yükünü hafifleten küçük desteklerdir.
Ama asıl iyileşme; gıda takviyesi de değil, yaşamın ritminde başlar.
İyi haber şu ki:
Beden onarılmaya isteklidir.
Doğru uyku, sade beslenme, düzenli hareket ve sakinleşen bir zihinle kendini yeniden toparlama gücüne sahiptir.
Bazen yapılması gereken şey yeni bir takviye eklemek değil, hayatımızdan fazlalıkları çıkarmaktır.
Biraz yavaşlamak, biraz dinlemek, biraz da bedene güvenmektir.
Belki de bugün kendimize şefkatle sormamız gereken soru şudur:
“Bedenime gerçekten ne eksik
ve ben ona bunu vermek için hangi küçük adımı atabilirim?”
Çünkü beden, ihmal edildiğinde sessizleşir;
dinlendiğinde ise yol gösterir.
Ve her denge, küçük ama bilinçli bir fark edişle başlar.
Sağlıcakla kalın
Uzm Biyolog Meral ASLAN
Sağlık Koçu, Fitoterapist, Araştırmacı -Yazar
